Γ. Μιχαηλίδης: Να στηρίξουμε με κάθε τρόπο την Κούβα που στέκεται όρθια

Ομιλία του Γιώργου Μιχαηλίδη, μέλους της Πολιτικής Επιτροπής της Κομμουνιστικής Απελευθέρωσης, στην εκδήλωση αλληλεγγύης στην Κούβα που πραγματοποιήθηκε στις 24 Μαρτίου 2026 στη Λέσχη Αναιρέσεις στην Αθήνα.

Η επίθεση του αμερικάνικου ιμπεριαλισμού στην Κούβα έχει μεγάλο ιστορικό βάθος, όμως η σημερινή ποιοτική ανάπτυξη αυτής της επίθεσης συνδέεται με την τρέχουσα φάση και κρίση του καπιταλισμού και την προσπάθεια των ΗΠΑ να διατηρήσουν την παγκόσμια κυριαρχία τους. Η Κούβα δεν υποβάλλεται απλά σε ένα εμπάργκο αλλά βιώνει μια πολιορκία, έναν πόλεμο, μια συλλογική τιμωρία δίχως βόμβες που στόχο έχει την ανατροπή της κυβέρνησης και του συστήματός της και την υποταγή της στην ηγεμονία των ΗΠΑ.

Απέναντι στην αστική προπαγάνδα, πρέπει να πούμε καθαρά ότι η Κούβα δεν είναι ένα “failed state” (αποτυχημένο κράτος). Για να έχουμε μια εικόνα της επίπτωσης των οικονομικών κυρώσεων που επιβάλλουν οι ΗΠΑ, αξίζει να παρατεθεί τμήμα του τελευταίου ψηφίσματος του ΟΗΕ (φθινόπωρο 2025) κατά του αμερικανικού εμπάργκο:

«…τον τελευταίο χρόνο η ζημία ήταν 7,5 δις δολάρια (κατά 49% αυξημένη σε σχέση με το αμέσως προηγούμενο έτος). Αυτό σημαίνει 20,7 εκατ. Δολάρια τη μέρα ή 14.300 δολάρια κάθε λεπτό. Αν υπολογιστεί η ζημιά στα πάνω από 60 χρόνια του αποκλεισμού με βάση τη διακύμανση της σχέσης δολαρίου-χρυσού, το ποσό φτάνει τα 2,1 τρις δολάρια»

Αντιλαμβάνεται κανείς εύκολα το μέγεθος του θράσους όσων μιλούν για αποτυχία του «κουβανικού σοσιαλισμού» που δήθεν ευθύνεται για τη φτώχεια του κουβανικού λαού.

Αντίθετα με όσα υποστηρίζει η αντι-κουβανική προπαγάνδα, εμείς λέμε ότι χρειαζόμαστε «1,2,3 πολλές Κούβες» ενάντια στον κοινοβουλευτικό ολοκληρωτισμό και τον πολεμικό καπιταλισμό της εποχής μας.

Γιατί, η Κούβα, εκτός από ένα φτωχό κράτος που επιμένει να αντιστέκεται στα μεγαθήρια, είναι και μια μικρή χώρα, με πολύ μεγάλη διεθνή προσφορά. Στα 67 χρόνια που έχουν μεσολαβήσει μετά την επικράτηση της κουβανικής επανάστασης, η Κούβα στάθηκε (και στέκεται) δίπλα σε κάθε λαό που αγωνίζεται κατά του ιμπεριαλισμού και της σύγχρονης αποικιοκρατίας, κατά της καπιταλιστικής εκμετάλλευσης.

Μπορούμε με σιγουριά να πούμε ότι αναλογικά με το πληθυσμιακό και οικονομικό μέγεθός της, η Κούβα υπήρξε ο νο1 αρωγός των κινημάτων απελευθέρωσης και των καταπιεσμένων λαών διεθνώς.

Με τα λόγια του Φιντέλ Κάστρο: «Το πεδίο μάχης εναντίον του ιμπεριαλισμού είναι ο κόσμος όλος». Τα θεμέλια αυτής της διεθνιστικής λογικής τέθηκαν στην Τριηπειρωτική Διάσκεψη του 1966 όταν 500 αντιπρόσωποι από 82 χώρες ίδρυσαν τον Οργανισμό Αλληλεγγύης των Λαών της Ασίας, Αφρικής και Λατινικής Αμερικής.

Είναι σε αυτή τη διάσκεψη που ο Φιντέλ Κάστρο χαρακτήρισε τον αγώνα του παλαιστινιακού λαού κατά της «σιωνιστικής αποικιοκρατίας» ως «αγώνα όλων των εκμεταλλευόμενων και καταπιεσμένων λαών».

Ο έτερος γίγαντας της κουβανικής επανάστασης, ο Τσε Γκεβάρα, ευρισκόμενος ήδη στη Βολιβία όπου επιχειρούσε να οργανώσει ένα ακόμη αντάρτικο κίνημα, έστειλε μήνυμα στη Διάσκεψη καλώντας σε «Δύο, τρία, πολλά Βιετνάμ!», μια φράση που θα έμενε στην ιστορία.

Έτσι και εμείς σήμερα λέμε ότι χρειαζόμαστε, δύο, τρεις, πολλές Κούβες ενάντια στη βαρβαρότητα του καπιταλισμού.

Γιατί η Κούβα δεν υπήρξε μόνο καταφύγιο και τόπος εκπαίδευσης για τους μαχητές του IRA, της ETA, της PLO και του PFLP, των Μαύρων Πανθήρων και τόσων ακόμα απελευθερωτικών κινημάτων.

Η Κούβα δεν υπήρξε μόνο η χώρα που έστειλε μαχητές, τεχνικούς συμβούλους και ιατρικό προσωπικό σε πολυάριθμες αφρικανικές χώρες, ώστε ο Φιντέλ Κάστρο, χαριτολογώντας να πει κάποτε πως οι Κουβανοί πλέον είναι «Λατινο-Αφρικανοί». Τεράστια ήταν η συμβολή των Κουβανών εκατοντάδων χιλιάδων μαχητών, γιατρών και τεχνικών συμβούλων που μαζί με τα απελευθερωτικά κινήματα της Ανγκόλας, της Ναμίμπια και της Μοζαμβίκης οδήγησαν σε ήττα και συρρίκνωση το νοτιοαφρικανικό Απαρτχάιντ οδηγώντας τελικά στην κατάρρευσή του. Σημαντική επίσης ήταν η στήριξη της Αλγερινής κυβέρνησης που είχε προέλθει από τον εθνικοαπελευθερωτικό αγώνα εναντίον των Γάλλων αποικιοκρατών. Εκατοντάδες Κουβανοί μαχητές και ιατρικό προσωπικό κατέφθασαν τα πρώτα χρόνια για να στηρίξουν τη νέα κυβέρνηση ενώ στην περίπτωση της υπεράσπισης της Λαϊκής Δημοκρατίας της Αιθιοπίας, η Κούβα έστειλε 17.000 μαχητές. Ας μην ξεχνάμε, τέλος, πως και ο ίδιος ο Τσε, είχε ηγηθεί μιας αποστολής Κουβανών μαχητών στο Κονγκό, πριν πάει στη Βολιβία και δολοφονηθεί από τις ΗΠΑ και τους πράκτορές τους.

Αυτή η ιστορία διεθνιστικής συμβολής στην απελευθέρωση της «Μαύρης Ηπείρου» είναι ο λόγος που ο Νέλσον Μαντέλα κάποτε δήλωσε: "Εμείς οι Αφρικανοί ήμασταν συνηθισμένοι να 'μαστε θύματα κρατών που ήθελαν να πάρουν τις περιοχές μας ή να υπονομεύσουν την κυριαρχία μας. Είναι δίχως προηγούμενο στην Αφρικανική ιστορία να έχουμε εδώ έναν άλλον λαό που σηκώνεται για να υπερασπιστεί έναν από εμάς"

Πρόκειται για λόγια, τίτλο-τιμής.

Αλλά και ο Φιντέλ Κάστρο αιτιολόγησε μέσα στη συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών, στη Νέα Υόρκη, το 1975, την εμπλοκή της Κούβας στην Αγκόλα ως εξής:

«Μερικοί ιμπεριαλιστές αναρωτιούνται γιατί οι Κουβανοί βοηθούν τους Ανγκολέζους, ποια είναι τα συμφέροντά μας. Είναι συνηθισμένοι να σκέφτονται ότι μια χώρα κάνει κάτι μόνο σε αναζήτηση πετρελαίου, διαμαντιών, άνθρακα και άλλων φυσικών πόρων. Όχι, τα συμφέροντά μας δεν είναι υλικά και είναι λογικό οι ιμπεριαλιστές να μην μπορούν να το καταλάβουν αυτό. Τα κριτήριά τους είναι βασισμένα μόνο σε σωβνιστικά, εθνικιστικά, εγωιστικά κριτήρια. Εμείς φέρουμε εις πέρας το διεθνιστικό μας καθήκον να βοηθήσουμε τον λαό της Αγκόλα!»

Κούβα δεν σημαίνει απλά και μόνο "υπερασπίζομαι το σπίτι μου και την αξιοπρέπειά μου" - κάτι που μετά από δεκαετίες εμπάργκο και ιμπεριαλιστικής πολιορκίας ξέρουν πολύ καλά οι Κουβανοί - αλλά βάζω τρικλοποδιές στα τέρατα σε κάθε άκρη της γης και δίνω το χέρι σε όποιον σηκώνεται.

Αλλά και για τους αγωνιζόμενους λαούς της Ασίας, η Κούβα ήταν εκεί. Το 1966, ο Φιντέλ Κάστρο, είχε δηλώσει στα πλαίσια μιας διαδήλωσης στην Αβάνα ότι για τον βιετναμέζικο λαό δεν είναι έτοιμοι να δώσουν απλά ζάχαρη αλλά και το αίμα τους. Η Κούβα ήταν το πρώτο κράτος που αναγνώρισε την επαναστατική κυβέρνηση των Βιετκόνγκ και ο Κάστρο ήταν ο πρώτος ηγέτης κράτους που επισκέφτηκε τις απελευθερωμένες περιοχές του Βιετνάμ όσο ο πόλεμος ακόμα μαινόταν. Κουβανοί γιατροί βρέθηκαν τόσο στα υπόγεια τούνελ του Βιετνάμ, όσο και σε αυτά του Λάος προσφέροντας ιατρικές υπηρεσίες στους επαναστάτες ενώ Κουβανοί μηχανικοί βοήθησαν στη δημιουργία της περίφημης διαδρομής του Χο-Τσι-Μινχ που ένωνε το βόρειο με το νότιο Βιετνάμ.

Και φυσικά αξίζει να αναφερθούμε ξεχωριστά στις σχέσεις της επαναστατικής Κούβας με τον παλαιστινιακό λαό. Μόλις έξι μήνες μετά τη νίκη της κουβανικής επανάστασης, ο Τσε Γκεβάρα, επισκέφτηκε καταυλισμό Παλαιστίνιων προσφύγων στη Γάζα. Το 1973 η Κούβα έστειλε 4.000 μαχητές στο πλευρό της Συρίας, στον πόλεμο του Γιομ Κιπούρ κατά του Ισραήλ ενώ διέκοψε όλες τις διπλωματικές σχέσεις με το Ισραήλ. Το 1975 πρωτοστάτησε στην ψήφιση της απόφασης του ΟΗΕ που χαρακτήριζε τον Σιωνισμό ως μορφή ρατσισμού. Στην Κούβα εκπαιδεύτηκαν πολλά μέλη της PLO και του PFLP ενώ εκατοντάδες υποτροφίες δόθηκαν σε Παλαιστίνιους για σπουδές. Όμως ακόμα και στη μακρινή Υεμένη, η Κούβα έσπευσε να υποστηρίξει την πρώτη αραβική κρατική οντότητα που μιλούσε στο όνομα του μαρξισμού-λενινισμού, τη Λαϊκή Δημοκρατία της Νότιας Υεμένης, στέλνοντας εκατοντάδες μαχητές και στρατιωτικούς συμβούλους για να βοηθήσει στη σταθεροποίηση της επαναστατικής κυβέρνησης.

Φυσικά, η Κούβα δεν θα μπορούσε να μην έχει υποστηρίξει ποικιλοτρόπως τα απελευθερωτικά αντάρτικα της Λατινικής Αμερικής. Στέλνοντας οπλισμό, συμβούλους και πληροφορίες προσέφερε πολύτιμες υπηρεσίες τόσο στους Σαντινίστας της Νικαράγουα, όσο και στο FMLN του Ελ Σαλβαδόρ. Διαχρονική υπήρξε η υποστήριξή της στα κομμουνιστικά αντάρτικα της Κολομβίας ενώ οι μηχανικοί και εργάτες της βοήθησαν την επαναστατημένη Γρενάδα να οικοδομήσει το αεροδρόμιό της. Όταν οι ΗΠΑ εισέβαλλαν στη Γρενάδα, οι Κουβανοί εργάτες μετατράπηκαν σε μαχητές που πολέμησαν και πέθαναν μαζί με τους ντόπιους κάτι που μας θυμίζει κατ’ αναλογία τη σημερινή τους θυσία για να προστατεύσουν τον πρόεδρο της Βενεζουέλας κατά την αμερικανική εισβολή και απαγωγή.

Και φυσικά, η Αβάνα αποτέλεσε ένα ασφαλές καταφύγιο για όλους τους επαναστάτες της Αμερικής (και όχι μόνο). Εκεί κατέφυγαν μέλη του κινήματος MIR της Χιλής, μετά την δικτατορία του Πινοσέτ, εκεί οι κυνηγημένοι Τουπαμάρος της Ουρουγουάης, εκεί και η Ακάτα Σακούρ από τους Μαύρους Πάνθηρες, μετά την επικήρυξή της από τις ΗΠΑ.

Όμως η αλληλεγγύη που έχει προσφέρει η Κούβα στους λαούς του κόσμου δεν σταματά στα ένδοξα επαναστατικά χρόνια. Μετά την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης, στη δεκαετία του ’90, σε ένα πολύ διαφορετικό διεθνές πλαίσιο, η αλληλεγγύη της Κούβας αναπροσαρμόστηκε και πέρα από την πολιτική στήριξη σε λαούς που δέχονταν την επίθεση του ιμπεριαλισμού, πήρε τη μορφή των ιατρικών και εκπαιδευτικών αποστολών.

Ποιος μπορεί να ξεχάσει άλλωστε όταν κατά την περίοδο της πρόσφατης πανδημίας, μια σειρά χώρες (ακόμα και πλούσιες όπως η Ιταλία) βασίστηκαν στη συνδρομή Κουβανών γιατρών για να αντιμετωπίσουν τις συνέπειές της. Αλλά και κάτι που πιθανόν μας διαφεύγει εδώ στην Ευρώπη: η Κούβα έστειλε τη μεγαλύτερη ιατρική αποστολή στη Δυτική Αφρική όταν το 2015 ξέσπασε η επιδημία του ιού Έμπολα ενώ οι Κουβανοί γιατροί ήταν η μόνη αποστολή που παρέμεινε στην Αϊτή για χρόνια μετά τον σεισμό του 2010 ώστε να βοηθήσει στη διαχείριση της εξάπλωσης της χολέρας. Τα ίδια και στο Πακιστάν, μετά τον σεισμό του 2005: οι Κουβανοί γιατροί βρέθηκαν μέχρι και στα Ιμαλάια για να παρέχουν ιατρικές συμβουλές και φροντίδα σε απομακρυσμένα χωριά.

Η Κούβα δεν εγκαθίδρυσε μόνο ένα εθνικό σύστημα δωρεάν υγείας στο εσωτερικό της αλλά έφτιαξε τέτοια και σε γειτονικές χώρες που ζήτησαν τη βοήθειά της.

Τέσσερα εκατομμύρια φτωχοί άνθρωποι που έπασχαν από γλαύκωμα και καταρράκτη ματιών σε Βενεζουέλα, Λατινική Αμερική, Αφρική και Ασία έχουν εγχειριστεί δωρεάν από Κουβανούς γιατρούς για να ξαναβρούν την όρασή τους. Αυτή είναι η λεγόμενη «επιχείρηση Μιλάγκρος» δηλαδή «επιχείρηση θαύμα».

Βλέπετε, το ισχυρότερο κράτος του κόσμου ειδικεύεται σε επιχειρήσεις που ονομάζονται: «Καταιγίδα της Ερήμου», «Σφυρί του Μεσονυχτίου» και «Επική Οργή» τώρα στο Ιράν. Άλλοι βοηθούν τους λαούς του κόσμου να βρουν το φως τους κι άλλοι σβήνουν το φως για την ανθρωπότητα...

Ας προσέξουμε διαφορά ήθους και στοχοθεσίας: Η Κούβα έχει ιδρύσει τη Λατινοαμερικάνικη Σχολή Ιατρικής όπου έχουν φοιτήσει με υποτροφία, 30.000 φοιτητές από 120 χώρες, ακόμα και από τις ΗΠΑ, εκεί που για να σπουδάσει ένας μη-προνομιούχος ιατρική πρέπει να χρεωθεί με δάνεια για όλη του τη ζωή. Μοναδική δέσμευση για τη δωρεάν εκπαίδευση όλων αυτών; Μία και ηθικού περιεχομένου. Να εξασκήσουν την επιστήμη που σπούδασαν σε φτωχές ή υποβαθμισμένες κοινότητες και όχι σε ιδιωτικές κλινικές.

Τέλος, αξίζει να αναφερθεί ότι η Κούβα προσέφερε πολύχρονη θεραπεία σε παιδιά-θύματα του Τσέρνομπιλ φιλοξενώντας 25.000 παιδιά από την Ουκρανία, τη Λευκορωσία και τη Ρωσία όταν η Σοβιετική Ένωση κατέρρεε και δεν ήταν δυνατόν να παρασχεθεί η απαιτούμενη περίθαλψη σε αυτά τα παιδιά.

Τι κάνουν τώρα οι ΗΠΑ; Ασκούν πιέσεις σε μια σειρά χώρες να διακόψουν την ιατρική συνεργασία με την Κούβα και να απελάσουν τους Κουβανούς γιατρούς. Ήδη κάποιες, όπως η Τζαμάικα υπέκυψαν, άλλες όμως αρνήθηκαν. Τα δημοσιογραφικά μέσα γεμίζουν με εικόνες φτωχών κατοίκων της Λατινικής Αμερικής να αποχαιρετούν τους Κουβανούς γιατρούς με δάκρυα στα μάτια γιατί ξέρουν ότι πλέον κανείς δεν θα είναι εκεί γι’ αυτούς και τις οικογένειές τους.

Αλλά και στην εκπαίδευση, η Κούβα κατάφερε να συμβάλλει τα μέγιστα στην καταπολέμηση του αναλφαβητισμού, εφαρμόζοντας τη δική της εμπειρία σε 30 κράτη παγκοσμίως και προσαρμόζοντας το ειδικό κουβανικό πρόγραμμα σπουδών για ενήλικες, σε γλώσσες όπως τα Κέτσουα, και τα Αϊμάρα στην Αφρική δηλαδή υπηρεσίες για πληθυσμούς για τους οποίους δεν θα ενδιαφερόταν κανείς.

Γι’ αυτό οι Κουβανοί και οι Κουβανές συνηθίζουν να λένε ότι: «Η Κούβα δεν δίνει αυτό που της περισσεύει, μοιράζεται αυτό που έχει».

Είναι πραγματικά ατελείωτος ο κατάλογος αυτών που έχουμε να πούμε για τη διεθνιστική συμβολή της Κούβας, για την προσφορά της στους φτωχούς και καταπιεσμένους όλου του κόσμου, για την ακτινοβολία της που έχει φωτίσει κάθε γωνιά του πλανήτη. Και να είστε σίγουροι/ες ότι μείναμε μόνο στην επιφάνεια καθώς καθεμία απ’ αυτές τις ιστορίες έχει πολύ μεγαλύτερο βάθος.

Η Κούβα όλα αυτά τα χρόνια, δεν φοβήθηκε, δεν δίστασε να τα βάλει με τις ΗΠΑ, το απαρτχάιντ της Νότιας Αφρικής αλλά και του Ισραήλ και τις δικτατορίες της Λατινικής Αμερικής. Δεν υπολόγισε το κόστος παρότι κανείς δεν θα μπορούσε να ζητήσει από ένα κράτος, 10 εκατομμυρίων κατοίκων, με ελάχιστους ορυκτούς πόρους και πλουτοπαραγωγικές πηγές, δίπλα στις ακτές των ΗΠΑ, να κάνει κάτι παραπάνω.

Η Κούβα σήμερα δοκιμάζεται σκληρά. Μάλλον ζει την πιο ζοφερή περίοδο της μετεπαναστατικής ιστορίας της, ακόμα και σε σύγκριση με τα πρώτα χρόνια της κατάρρευσης της ΕΣΣΔ. Η διαφορά με τις αρχές της δεκαετίας του ‘90 είναι ότι τώρα, ακόμα και μέσα στους μαύρους καπνούς του πολέμου, διαφαίνονται ακτίνες αντίστασης των λαών. Δε βιώνουμε μόνο την ανηλεή επίθεση των καπιταλιστών αλλά και την αντίσταση των λαών, την επιθυμία τους να ζήσουν διαφορετικά. Πρόκειται για μια μάχη διαρκείας, όπως μια μάχη διαρκείας ήταν και η ιστορία της Κούβας από το 1959 έως τώρα. Η μικρή Κούβα, με την τεράστια συμβολική αξία, πρέπει να αντέξει και είναι σίγουρο ότι θα αντέξει όσο είναι ανθρωπίνως δυνατόν. Αλλά κι εμείς πρέπει να κάνουμε το καθήκον μας. Και δεν έχουμε κάνει αρκετά. Πρέπει να επιστρέψουμε ένα ελάχιστο δείγμα αλληλεγγύης στο νησί που μοίρασε απλόχερα βοήθεια στους φτωχούς και κατατρεγμένους όλου του κόσμου, πρέπει να καταρρίψουμε την αντι-κουβανική προπαγάνδα και πρέπει να αποδυναμώσουμε – όσο μας αναλογεί – την καπιταλιστική κυριαρχία στη χώρα μας και το καπιταλιστικό μπλοκ στο οποίο αυτή εντάσσεται και βοηθά δηλαδή το στρατόπεδο των ΗΠΑ-ΝΑΤΟ-ΕΕ. Αυτές θα είναι οι καλύτερες υπηρεσίες υπέρ του κουβανικού λαού.

Σε μια εποχή που βομβαρδιζόμαστε με την ηθική των αφεντικών του πλανήτη, οι οποίοι επιχειρούν μεθοδικά να καλλιεργήσουν στους λαούς την ηθική του δούλου, πρέπει όλοι και όλες να δώσουμε τις δυνάμεις μας να στηρίξουμε με κάθε τρόπο την Κούβα που στέκεται όρθια.