Για το νέο Κώδικα Τοπικής «Αυτοδιοίκησης»

Ανακοίνωση της Επιτροπής Πόλης, Χώρου, Περιβάλλοντος

της Κομμουνιστικής Απελευθέρωσης

Για το νέο Κώδικα Τοπικής «Αυτοδιοίκησης»

Μπορεί η κυβέρνηση, όταν αναφέρεται στο νέο πλαίσιο λειτουργίας δήμων και περιφερειών, να κάνει λόγο για κοσμογονία που θα βάλει τέλος στο καθεστώς πολυνομίας του παρελθόντος και θα κωδικοποιήσει σε ένα ενιαίο κείμενο τις διάσπαρτες διατάξεις που υπάρχουν σήμερα και κυρίως τον Κώδικα Δήμων και Κοινοτήτων (ν. 3463/2006), τον «Καλλικράτη» (ν. 3852/2010), τον «Κλεισθένη Ι» (ν. 4555/2018) και τους πρόσφατους νόμους Βορίδη και Θεοδωρικάκου, αλλά στην πραγματικότητα, ο νέος «Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης» δεν αποτελεί μια απλή κωδικοποίηση της ισχύουσας νομοθεσίας. Στα 6 βιβλία και τα 774 άρθρα που περιλαμβάνει και πέρασαν κατά πλειοψηφία και μόνο με τις ψήφους των βουλευτών της ΝΔ από τη Βουλή, αξιοποιεί την κωδικοποίηση για να παγιώσει και να εμβαθύνει όλες τις αντιδραστικές αναδιαρθρώσεις της τελευταίας δεκαπενταετίας και να εισαγάγει νέα εργαλεία ελέγχου, αξιολόγησης και κυβερνητικής επιτήρησης των δήμων και των περιφερειών.

Το σχέδιο μιλά για «εγγύτητα», «επικουρικότητα», «πολυεπίπεδη διακυβέρνηση», «δείκτες», «νέες τεχνολογίες» και «βιώσιμη ανάπτυξη» αλλά η βασική του προτεραιότητα είναι το τοπικό κράτος να γίνει ακόμα πιο αποτελεσματικό, για να κάνει τη βρώμικη δουλειά στην υλοποίηση της αντιλαϊκής πολιτικής, της δημοσιονομικής πειθαρχίας, των ματωμένων πλεονασμάτων, των κατευθύνσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της καπιταλιστικής κερδοφορίας. Η κυβέρνηση παρουσιάζει ως βασικούς στόχους του νέου Κώδικα την «αποτελεσματικότητα», τη «λογοδοσία», την «αξιολόγηση» και την «ψηφιακή διακυβέρνηση». Πίσω από αυτή τη γλώσσα του «εκσυγχρονισμού» κρύβεται η επιδίωξη να μετατραπεί η Τοπική Διοίκηση σε ακόμη πιο αποτελεσματικό μηχανισμό εφαρμογής της κυβερνητικής πολιτικής και των στρατηγικών επιλογών του κεφαλαίου. Η κυβέρνηση υιοθετεί τις βέλτιστες πρακτικές της ΕΕ και διατηρεί ό,τι αντιλαϊκό δοκιμάστηκε από τις προηγούμενες κυβερνήσεις με στόχο τη δημιουργία ενός τοπικού κρατικού μηχανισμού αποτελεσματικού για τα συμφέροντα των στρατηγικών επενδυτών και των επιχειρηματικών ομίλων και ταυτόχρονα ανίκανου και αναποτελεσματικού για τις λαϊκές ανάγκες.

Στο νέο Κώδικα αποτυπώνεται η αντιλαϊκή πολιτική στον τομέα της τοπικής διοίκησης, όπως αυτή υλοποιήθηκε πιο επιθετικά από το 2010 μέχρι σήμερα, με την εφαρμογή οδηγιών και κατευθύνσεων της ΕΕ και φυσικά με τη σφραγίδα όλων των μνημονιακών κυβερνήσεων, της ΝΔ, του ΠΑΣΟΚ και της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ του Τσίπρα. Δεν τυχαίο ότι ο λεγόμενος “εκσυγχρονισμός της Τοπικής Αυτοδιοίκησης” αποτελεί προαπαιτούμενο για την απορρόφηση πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας που συνδέονται με αυτόν τον στόχο. Η σύνδεση αυτή δείχνει ότι ο νέος Κώδικας δεν αποτελεί απλώς μια διοικητική μεταρρύθμιση, αλλά οργανικό στοιχείο της συνολικής αναδιάρθρωσης του κράτους που προωθούν η κυβέρνηση και η Ευρωπαϊκή Ένωση.

Οι βασικοί άξονες του νέου Κώδικα

Ο νέος Κώδικας αποτελεί ένα σύνολο αντιδραστικών μεταρρυθμίσεων στα πεδία των αρμοδιοτήτων, των οικονομικών, του εκλογικού συστήματος και του πειθαρχικού ελέγχου των αιρετών με κέντρο την επιτάχυνση της αντιλαϊκής πολιτικής και τη διαμόρφωση της νέας αρχιτεκτονικής της «πολυεπίπεδης διακυβέρνησης», με την προώθηση μιας διαρκούς διαδικασίας μεταφοράς αρμοδιοτήτων, από το κεντρικό κράτος προς τα κάτω (τοπική και περιφερειακή διοίκηση), προς τα πάνω (Ε.Ε.) και προς τα έξω (ιδιώτες, στη λεγόμενη “κοινωνία των πολιτών”). Πρόκειται για τη συγκρότηση ενός νέου μοντέλου κρατικής διοίκησης, όπου οι αρμοδιότητες θα μετακινούνται διαρκώς, θα αξιολογούνται με δείκτες επίδοσης και θα ανακατανέμονται ανάλογα με τις ανάγκες της καπιταλιστικής ανάπτυξης, της δημοσιονομικής πειθαρχίας και του επιτελικού κράτους.

Κύριοι στόχοι αυτής της αναδιάρθρωσης είναι η ακόμη στενότερη πρόσδεση δήμων και περιφερειών στο επιτελικό κράτος, η ενίσχυση της κυβερνησιμότητας των δημοτικών και περιφερειακών συμβουλίων, η θωράκιση του πολιτικού συστήματος, ο αποκλεισμός των ενοχλητικών για το σύστημα φωνών.

• Έτσι, με πρόσχημα την ύπαρξη ιδιαιτεροτήτων ανά δήμο, εισάγεται το λεγόμενο «τεκμήριο της καθημερινότητας» σύμφωνα με το οποίο οι δήμοι αποκτούν τη δυνατότητα να αναλαμβάνουν πρωτοβουλίες σε ζητήματα που αφορούν την καθημερινή ζωή των κατοίκων, ακόμη και όταν οι σχετικές αρμοδιότητες δεν τους έχουν ανατεθεί ρητά (π.χ. μια επικίνδυνη λακκούβα, ένα κομμένο δέντρο, ένα ρέμα που πλημμυρίζει, ο φωτισμός σε ένα στενό). Το εργαλείο αυτό θα επιτρέψει στα δημοτικά και περιφερειακά συμβούλια να αναλαμβάνουν δράση σε πεδία που ανήκαν παραδοσιακά στο κεντρικό κράτος ή στις Αποκεντρωμένες Διοικήσεις. Όμως, ο νόμος δεν συνοδεύει αυτό το τεκμήριο από την ανάλογη κρατική χρηματοδότηση ή προσλήψεις μόνιμου προσωπικού. Η χρηματοδότηση όμως της αρμοδιότητας θα κοστολογείται με βάση τις κατευθύνσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης στρώνοντας το έδαφος για την ολοκληρωτική παράδοση της διαχείρισης της πόλης στα ιδιωτικά εργολαβικά συμφέροντα.

• Εισάγεται, επίσης, ο διαρκής επαναπροσδιορισμός των αρμοδιοτήτων με την αξιολόγηση άσκησης των αρμοδιοτήτων να γίνεται με βάση τους «Δείκτες Μέτρησης και Αξιολόγησης των επιδόσεων των ΟΤΑ και των νομικών τους προσώπων», και πάλι σύμφωνα με τις κατευθύνσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Δεν πρόκειται για μια ουδέτερη τεχνική διαδικασία. Για πρώτη φορά θεσμοθετείται ένα μόνιμο σύστημα διοίκησης μέσω αξιολόγησης, δεικτών επίδοσης, στοχοθεσίας και όρων επιχειρηματικού μάνατζμεντ, με βάση το οποίο θα κρίνονται οι αρμοδιότητες, οι χρηματοδοτήσεις και συνολικά η λειτουργία δήμων και περιφερειών. Οι κοινωνικές ανάγκες παύουν να αποτελούν το βασικό κριτήριο άσκησης πολιτικής και αντικαθίστανται από μετρήσιμους δείκτες "αποτελεσματικότητας", "αποδοτικότητας" και “παραγωγικότητας”. Βέβαια, τα τελευταία χρόνια, πάνω από 200 αρμοδιότητες έχουν μεταφερθεί σε δήμους και περιφέρειες, χωρίς όμως να υπάρχουν οι αναγκαίοι πόροι, ανοίγοντας το δρόμο για τη μεγαλύτερη εμπορευματοποίηση κοινωνικών αγαθών και υπηρεσιών. Έτσι, η χρόνια υποχρηματοδότηση εμφανίζεται ως «χαμηλή επίδοση» των δήμων και όχι ως συνειδητή κυβερνητική επιλογή, δημιουργώντας τις προϋποθέσεις για νέες ιδιωτικοποιήσεις, εργολαβίες και ανταποδοτικές υπηρεσίες.

• Συνολικά, επιχειρείται η διαμόρφωση ενός ψηφιοποιημένου διοικητικού μηχανισμού που θα συμβάλλει σε ένα φιλοεπενδυτικό περιβάλλον, με προβλέψεις για επιχειρηματική αξιοποίηση τοπικών πόρων, νέες ψηφιακές πλατφόρμες και συστήματα παρακολούθησης. Η αξιοποίηση των νέων τεχνολογιών δεν υπηρετεί την κάλυψη των κοινωνικών αναγκών ούτε τη διεύρυνση των δημοκρατικών δικαιωμάτων των πολιτών. Υπηρετεί κυρίως την επιτάχυνση των επενδύσεων, την παρακολούθηση της απόδοσης των υπηρεσιών, την αξιολόγηση και τη λειτουργία δήμων και περιφερειών με ιδιωτικοοικονομικά κριτήρια, μετατρέποντας τις οικονομικές υπηρεσίες σε στυγνούς φοροεισπρακτικούς μηχανισμούς και κόφτες κοινωνικών δαπανών, προκειμένου να πιάνουν τους στόχους του Παρατηρητηρίου.

• Οι Αναπτυξιακοί Οργανισμοί, οι διαδημοτικές συνεργασίες και οι νέες μορφές διοίκησης αποκτούν ακόμη πιο κεντρικό ρόλο στη λειτουργία της τοπικής διοίκησης, αποτελώντας βασικό εργαλείο παράκαμψης των δημοτικών υπηρεσιών και των συλλογικών οργάνων, όπως τα δημοτικά συμβούλια, ενισχύοντας τη λειτουργία των δήμων και των περιφερειών με ιδιωτικοοικονομικά κριτήρια. Στο πλαίσιο αυτό, με το άρθρο 550 του νέου Κώδικα, το οποίο εισάγει την "Αξιοποίηση ακινήτων με σύμβαση κοινωνικής αντιπαροχής" επιταχύνονται η εμπορευματοποίηση και η εκποίηση της δημόσιας περιουσίας. Πρόκειται για το νέο αντιδραστικό όχημα παράδοσης της δημοτικής ακίνητης περιουσίας και των ελεύθερων χώρων-φιλέτων σε μεγαλοεργολάβους και στο real estate, με πρόσχημα την κοινωνική κατοικία, την ώρα μάλιστα που οι ανάγκες των εργαζομένων για φτηνή, ποιοτική στέγη τσακίζονται. Την ίδια στιγμή, απαλλάσσονται οι στρατηγικοί επενδυτές στην τουριστική και βιομηχανική δραστηριότητα από τοπικούς φόρους και τέλη, προβλέπεται να περάσει η αρμοδιότητα των αστικών συγκοινωνιών στην Περιφέρεια Αττικής, ενώ εντάσσονται και πολιτικές όπως η προώθηση των Βιομηχανικών Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΒΑΠΕ), η επιχειρηματική διαχείριση των απορριμμάτων, η εμπορευματοποίηση των φυσικών πόρων και συνολικά η προσαρμογή των τοπικών πολιτικών στις αναπτυξιακές προτεραιότητες του κεφαλαίου και της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

• Η ενσωμάτωση στον νέο κώδικα της κύρωσης του Ευρωπαϊκού Χάρτη Τοπικής Αυτονομίας και η άρση των επιφυλάξεων που είχε θέσει το ελληνικό κράτος στο παρελθόν, επισφραγίζουν την κλοπή της κρατικής χρηματοδότησης με νόμιμο τρόπο, με τους δήμους να καλούνται να αποκτήσουν το δικό τους ταμείο από το ήδη λεηλατημένο λαϊκό εισόδημα, εισάγοντας νέα τέλη και νέα βάρη στις λαϊκές οικογένειες, που θα οδηγήσουν σε νέες οφειλές λαϊκών νοικοκυριών, σε κατηγοριοποίηση των δήμων σε φτωχούς και εύπορους.

• Ο νέος Κώδικας ενσωματώνει τη λογική της ανακατεύθυνσης ευρωπαϊκών κονδυλίων και προγραμμάτων στην πολεμική προετοιμασία και τους «κόφτες» σε κοινωνικές δαπάνες, ενώ επιδιώκεται και η αυτοχρηματοδότηση των δήμων μέσα από τοπικά χαράτσια. Ενισχύεται ο φορομπηχτικός ρόλος δήμων και περιφερειών, δεδομένου ότι σε αυτόν εμπεριέχονται 50 άρθρα (!) με φόρους και τέλη, τη στιγμή, μάλιστα, που η κυβέρνηση διατείνεται ότι δήθεν μειώνει τη φορολογία. Διατηρείται το άδικο χαράτσι του τέλους ταφής και εισάγεται το Τέλος Τοπικής Ανάπτυξης (ΤΤΑ) που θα κατευθύνεται στους δήμους και με το οποίο επιχειρείται να αντισταθμιστεί με φορομπηξία των κατοίκων η υποχρηματοδότηση των δήμων λόγω της μη απόδοσης των κεντρικά προβλεπόμενων κονδυλίων από τον προϋπολογισμό. Μάλιστα, για πρώτη φορά προβλέπεται ρήτρα αναπροσαρμογής αν δεν αποδοθούν τα προσδοκώμενα έσοδα, ενώ το ανταποδοτικό τέλος απαλλοτρίωσης πλέον αυτονομείται από τα δυνητικά τέλη ως ξεχωριστό τέλος που θα καλύπτει ακόμα και δαπάνες που αφορούν σε έργα αντιπλημμυρικής προστασίας αντιδιαβρωτικής θωράκισης, αποκατάσταση μνημείων από φυσικές καταστροφές και μέτρα πρόληψης. Τέλος, όπως δήλωσε ο υπουργός Εσωτερικών, Θ. Λιβάνιος, σχεδιάζεται σε επόμενο χρόνο ο διαχωρισμός των δημοτικών τελών από τους λογαριασμούς ενέργειας κατ΄ απαίτηση των παρόχων.

• Ταυτόχρονα, μπορεί να διατηρείται τυπικά η πρόβλεψη του νόμου του 2010 για τη χρηματοδότηση των δήμων από τους Κεντρικούς Αυτοτελείς Πόρους (ΚΑΠ), όμως, διατηρούνται όλοι οι μνημονιακοί κόφτες. Αυτό πρακτικά έχει οδηγήσει σε μείωση των κρατικών πόρων προς τους δήμους κατά 32,3% σε σχέση με το 2009, δηλαδή μείον 1,3 δισ. €. Αυτό σημαίνει πως εάν εφαρμοζόταν ο νόμος του 2010, θα έπρεπε να δοθούν στους δήμους 8,2 δισ. € το 2025 και δόθηκαν μόλις 2,5 δισ.! Η χρόνια υποχρηματοδότηση αποτελεί, άλλωστε, τον βασικό μηχανισμό πίεσης ώστε οι δήμοι να στραφούν στην ανταποδοτικότητα, στις ιδιωτικοποιήσεις, στις εργολαβίες, στις συμπράξεις με ιδιώτες και στην αναζήτηση ιδιωτικών χρηματοδοτήσεων.

• Δημιουργείται νέο πειθαρχικό δίκαιο αιρετών, το οποίο προβλέπει τη δημιουργία πειθαρχικού συμβουλίου για την εξέταση των πειθαρχικών παραπτωμάτων τους. Στόχος οι αιρετοί που «δεν συμμορφώνονται προς τας υποδείξεις» να σέρνονται στα πειθαρχικά με την πιθανότητα ακόμα και της έκπτωσης από την ιδιότητά τους. Ενώ ο έλεγχος νομιμότητας των διοικητικών πράξεων των ΟΤΑ θα συρρικνωθεί σημαντικά σε εύρος, προκειμένου να δοθεί «ελευθερία» στη δράση τους και ιδιαίτερα στις συνεργασίες με τον ιδιωτικό τομέα. Παράλληλα, θα διενεργείται από την Υπηρεσία Γενικής Εποπτείας Νομιμότητας, που διαρθρώνεται στις 7 Αυτοτελείς Υπηρεσίες Εποπτείας ΟΤΑ, της οποίας προΐσταται ο Γενικός Επόπτης, μετακλητός υπάλληλος, με τυχαία χρέωση από πληροφοριακό σύστημα, χωρίς να επιτρέπεται ο έλεγχος πράξεων της χωρικής τους αρμοδιότητας, ρύθμιση που έχει ως στόχο έχει να προσθέσει τη δικαιολογία της «αμεροληψίας» στη φαρέτρα του κράτους σε τυχόν αποκαλύψεις παράνομων αποφάσεων.

• Σε ό,τι αφορά τις εργασιακές σχέσεις, ξεχωρίζουν τα αντεργατικά άρθρα 138 και 730 που ξεσήκωσαν χιλιάδες εργαζόμενους των προγραμμάτων ΕΣΠΑ το προηγούμενο διάστημα. Ο νέος κώδικας όχι μόνο δεν παίρνει κανένα μέτρο για την υποστελέχωση κρίσιμων υποδομών και υπηρεσιών και την εμπέδωση των ελαστικών σχέσεων εργασίας για χιλιάδες εργαζόμενους, αλλά ταυτόχρονα ενσωματώνει και τον απαράδεκτο νόμο Βορίδη που προβλέπει την υποχρεωτική άσκηση έφεσης εναντίον πρωτόδικης απόφασης υπέρ της μονιμοποίησης των εργαζομένων. Μάλιστα, η έφεση, πλέον, θα ασκείται από τον Δήμαρχο ή τον Περιφερειάρχη προσωπικά. Ενώ, με την προσθήκη του άρθρου 731, προβλέπεται να παρίστανται υποχρεωτικά ως διάδικοι τα υπουργεία Εσωτερικών και Οικονομικών, ακόμα και σε δίκες ασφαλιστικών μέτρων.

• Ενισχύεται η δυνατότητα για κινητικότητα του προσωπικού, ακολουθώντας τις διαρκείς αναδιατάξεις των αρμοδιοτήτων. Εισάγεται δηλαδή μια μορφή «ενοικίασης» των εργαζομένων οριζόντια στις διάφορες βαθμίδες του κράτους, προκειμένου να στελεχωθούν οι νέες μορφές υπηρεσιών, όπως αυτή της «Κοινής Υπηρεσίας» μεταξύ δήμων, οι «διαδημοτικές ή διαβαθμιδικές συνεργασίες» μέσω σύναψης σύμβασης έργου με υπάλληλο άλλου δήμου ή περιφέρειας ή υπάλληλο των νομικών τους προσώπων κ.α.. Πρόκειται για αλλαγές που εκτός των άλλων ενισχύουν την αυθαιρεσία και χτυπάνε ακόμα περισσότερο εργατικά δικαιώματα, καταργούν στην πράξη τις Συλλογικές Συμβάσεις, και όλα αυτά με το μαστίγιο της «αξιολόγησης» των υπαλλήλων και με το καρότο της «παραγωγικότητας».

• Σημείο τομής, βέβαια, στον νέο Κώδικα είναι η εισαγωγή του νέου άκρως καλπονοθετικού εκλογικού συστήματος με την αντιδραστική λογική της δεύτερης επιλογής συνδυασμού στο ίδιο ψηφοδέλτιο. Με πρόσχημα την εξοικονόμηση πόρων και την αποφυγή της ταλαιπωρίας των ψηφοφόρων, προωθείται η αντιδραστική και απολίτικη λογική της «ταξινομικής» ψηφοφορίας, δηλαδή της «δεύτερης επιλογής» (η τρίτης, τέταρτης κ.ο.κ. σε συστήματα άλλων χωρών) συνδυασμού στο ίδιο ψηφοδέλτιο. Αν δεν συγκεντρώσει ο πρώτος συνδυασμός την απαιτούμενη πλειοψηφία του 42%+1, ενεργοποιείται η δεύτερη φάση καταμέτρησης, στην οποία οι «εναλλακτικές ψήφοι» υπέρ των δύο πρώτων συνδυασμών αθροίζονται στα αρχικά ποσοστά τους, προκειμένου να αναδειχθεί ο επικρατών συνδυασμός, με απόλυτη ή σχετική πλειοψηφία. Αν το ποσοστό επί του συνόλου των έγκυρων ψηφοδελτίων, χωρίς να προσμετρώνται οι εναλλακτικές ψήφοι είναι έως και 60%, ο επιτυχών συνδυασμός εκλέγει τα 3/5 του συνόλου των εδρών του δημοτικού ή περιφερειακού συμβουλίου, ενώ εάν είναι πάνω από 60% οι έδρες κάθε συνδυασμού κατανέμονται αναλογικά.

• Ο νέος κώδικας διατηρεί τον απαράδεκτο κόφτη του 3% για την είσοδο συνδυασμού στα συμβούλια, αποκλείει συνδυασμούς με μικρό αριθμό υποψηφίων, θεσπίζει εξοντωτικά παράβολα συμμετοχής, ενώ προβλέπει την εκλογή δημοτικών και περιφερειακών συμβούλων χωρίς σταυρό. Θέτει ουσιαστικά τον λαϊκό παράγοντα στο περιθώριο με την ηλεκτρονική ψήφο, σε συνέχεια της επιστολικής ψήφου, ενισχύοντας μια αντίληψη εξατομικευμένης και απομακρυσμένης συμμετοχής, αποσυνδεδεμένης από τη συλλογική πολιτική δράση, τη δημόσια αντιπαράθεση και τη λειτουργία των λαϊκών συλλογικοτήτων, εγείροντας σοβαρά ερωτήματα τόσο για τον τρόπο άσκησης του δικαιώματος όσο και για τη μυστικότητα. Παράλληλα, τα "Συμβούλια Νέων’ και τα "Συμβουλευτικά Δημοτικά Δημοψηφίσματα" αποτελούν προσχηματικούς θεσμούς, καθώς, μέσω του ψηφιακού ελέγχου και των αυστηρών περιορισμών, το κράτος επιδιώκει να απομονώσει τον λαϊκό παράγοντα στο σπίτι του, να εγκλωβίσει τις νεολαιίστικες αντιδράσεις σε ανώδυνα ψηφιακά κανάλια, μακριά από τις ζωντανές συλλογικές διαδικασίες και τη δημόσια αντιπαράθεση. Την ίδια ώρα αρνείται την ψήφο στους μετανάστες. 

• Συνολικά ενισχύεται το δημαρχοκεντρικό και περιφεριαρχοκεντρικό μοντέλο λειτουργίας με ενίσχυση της δημοτικής και της περιφερειακής επιτροπής σε σχέση με τις αρμοδιότητές τους και μείωση της αντιπροσωπευτικότητας στη σύνθεσή τους. Περιορίζονται οι ειδικές συνεδριάσεις λογοδοσίας, αφαιρούνται αρμοδιότητες από τις δημοτικές κοινότητες και μεταφέρονται στη δημοτική επιτροπή που αποκτά αποφασιστική αρμοδιότητα για θέματα όπως το προσφυγικό – μεταναστευτικό. Με αυτό τον τρόπο καταργεί κάθε έννοια αντιπροσωπευτικότητας με στόχο την ακόμα ισχυρότερη σταθεροποίηση των πλειοψηφιών στα συμβούλια. Εισάγει μεγάλα εμπόδια για κάθε διαφορετική φωνή και ανατρεπτική-κινηματική παρέμβαση, ομολογείται ο στόχος για πλήρως αποστειρωμένα από το λαϊκό παράγοντα δημοτικά και περιφερειακά συμβούλια, αποκαλύπτεται ο φόβος του συστήματος για την ενίσχυση του ρεύματος αμφισβήτησης της κυρίαρχης πολιτικής από τον λαό.

Με βάση όλα τα παραπάνω, αναδεικνύονται σήμερα ορισμένα κρίσιμα συμπεράσματα:

• Ενισχύεται ο ρόλος του τοπικού κράτους ως εργαλείου για την προώθηση των αντιλαϊκών πολιτικών, των καπιταλιστικών αναδιαρθρώσεων, των αναπτυξιακών κατευθύνσεων του κεφαλαίου και των μνημονιακών δεσμεύσεων. Δήμοι και περιφέρειες μετατρέπονται ακόμη πιο καθαρά σε οργανικό τμήμα του επιτελικού κράτους και του συνολικού μηχανισμού εφαρμογής της κυβερνητικής πολιτικής, με περιορισμένη πολιτική αυτοτέλεια και αυξημένη διοικητική και δημοσιονομική επιτήρηση.

• Μεγαλώνει η εξάρτηση κρίσιμων λειτουργιών και υπηρεσιών από τις χρηματοδοτήσεις της ΕΕ (ΕΣΠΑ, ΤΑΑ και άλλα χρηματοδοτικά εργαλεία) με ανάλογη προσαρμογή τους στις επιταγές των πολιτικών της, ως προς το κόστος και τη μετακύλισή του στους εργαζόμενους, την εμπλοκή του ιδιωτικού τομέα και τις εργασιακές σχέσεις ενώ, ταυτόχρονα, καθιστά ακόμη πιο δύσκολη την άσκηση πολιτικών που συγκρούονται με τις κυρίαρχες στρατηγικές επιλογές.

• Υψώνονται περισσότερα αντιδημοκρατικά εμπόδια για την εκπροσώπηση των κινήσεων της αντικαπιταλιστικής αριστεράς εντός των συμβουλίων αλλά και για την παρέμβαση μέσα στα συμβούλια των συλλογικοτήτων των κατοίκων και την ανάδειξη θέσεων για τις ανάγκες και στόχους της εργατικής τάξης και των φτωχών λαϊκών στρωμάτων.

• Αποδυναμώνονται ακόμη περισσότερο αντιλήψεις που βλέπουν στους δήμους τη δυνατότητα άσκησης φιλολαϊκής πολιτικής, μέσω αλλαγής συσχετισμών και φιλολαϊκών δημοτικών αρχών. Τα ιδεολογήματα περί “αποκέντρωσης σε θεσμούς πιο κοντά στο λαό”, “λαϊκής συμμετοχής” και “ελέγχου από την κοινωνία των πολιτών” έχουν κύριο στόχο αφ' ενός να χρυσώσουν το χάπι της αντιλαϊκής πολιτικής, που θα ενταθεί και σε επίπεδο τοπικού κράτους και αφ' ετέρου να ενσωματώσουν τις κοινωνικές αντιστάσεις, φιλοδοξώντας να καταστήσουν την κοινωνική εργαζόμενη πλειοψηφία παθητικό συνεταίρο στην εφαρμογή πολιτικών εναντίον των δικών της συμφερόντων και υπέρ των συμφερόντων του κεφαλαίου.

• Αναδεικνύεται ακόμη πιο έντονα η ανάγκη λαϊκής οργάνωσης, τόσο για τη διεκδίκηση των σύγχρονων λαϊκών αναγκών και δικαιωμάτων όσο και για να σπάσει η προσπάθεια η θεσμική λειτουργία δήμων και περιφερειών να προστατευτεί από τον λαϊκό παράγοντα.

• Προβάλλει πιο επιτακτικά η ανάγκη σύνδεσης της πάλης σε τοπικό επίπεδο με τη συνολική πάλη του εργατικού και λαϊκού κινήματος, των στόχων πάλης σε ένα δήμο ή περιφέρεια με την πάλη απέναντι στην εκάστοτε κυβέρνηση και το επιτελικό κράτος.

• Χρειάζεται να αναδειχθεί πιο έντονα η αντιπαράθεση με την άμεση εμπλοκή του κεφαλαίου, το μοντέλο του υπερ-κομματικού δήμαρχου-περιφερειάρχη manager, το τοπικό πολιτικό σύστημα και άλλες μορφές εξουσίας (π.χ. Εκκλησία).

• Είναι κρίσιμο στοιχείο της πάλης για τις λαϊκές εργατικές ανάγκες, η εναντίωση στην ΕΕ, τις πολιτικές της και οι στόχοι της ρήξης και της αντικαπιταλιστικής αποδέσμευσης.

Εμείς, από την πλευρά μας, είμαστε αντίθετοι με τον νέο Κώδικα για την Τοπική «Αυτοδιοίκηση» και διεκδικούμε, μέσα και έξω από τα συμβούλια, την κατάργηση του. Η αντίθεσή μας διατυπώνεται από τη σκοπιά ενός άλλου τρόπου οργάνωσης της ζωής μας ως εργαζόμενοι και κάτοικοι. Ενός τρόπου που θέτει στο κέντρο τα σύγχρονα κοινωνικά και εργατικά δικαιώματα, την ικανοποίηση των αναγκών της εργατικής τάξης και των φτωχών λαϊκών στρωμάτων, τη συγκρότηση σύγχρονων δημοκρατικών μορφών λαϊκής συλλογικής οργάνωσης, πάλης και επιβολής της λαϊκής θέλησης με καθολική συμμετοχή των κατοίκων, με λόγο στην πολιτική που σχεδιάζεται και εφαρμόζεται στις πόλεις και στα χωριά μας. Συγκρουόμαστε με όλα τα χαρακτηριστικά θεσμικής οργάνωσης του τοπικού κράτους που το διαπερνούν σαν κόκκινη γραμμή και όλα τα στοιχεία που αναδεικνύουν το βαθιά αντιλαϊκό χαρακτήρα του τοπικού κράτους. Είμαστε υπέρ απλής ανόθευτης αναλογικής χωρίς προϋποθέσεις και αποκλεισμούς.

Παλεύουμε:

• Ενάντια στην αντιδημοκρατική λειτουργία Δήμων και Περιφερειών και τις αντιδραστικές αναδιαρθρώσεις που υπηρετούνται από το προηγούμενο πλαίσιο λειτουργίας τους και επεκτείνονται με τον νέο Κώδικα.

• Ενάντια στον δήμο-επιχείρηση με το δημότη-πελάτη και στην ανταποδοτική παροχή των υπηρεσιών. Στις ηλεκτρονικές κατασχέσεις και πλειστηριασμούς των δήμων σε βάρος των κατοίκων.

• Ενάντια στην ιδιωτικοοικονομική-επιχειρηματική λειτουργία με ιδιωτικοοικονομικά κριτήρια, τις άμεσες ή έμμεσες ιδιωτικοποιήσεις είτε ΣΔΙΤ είτε με εκχωρήσεις που οδηγούν την παραχώρηση λειτουργιών και υπηρεσιών στο κεφάλαιο.

• Είμαστε αντίθετοι στα εθνικά και ευρωπαϊκά προγράμματα και επιχειρησιακά προγράμματα, τα κριτήρια «επιλεξιμότητας», με βάση τα πλαίσια που επιβάλλουν Ε.Ε., μνημόνια και κυβερνήσεις και κριτήρια την καπιταλιστική ανάπτυξη και τα αστικά συμφέροντα. Ενάντια στα Παρατηρητήρια, τον "Κόμβο Οικονομικής Πληροφόρησης" και τους ψηφιακούς μηχανισμούς μόνιμης επιτήρησης-συμμόρφωσης.

• Ενάντια στο δήμο-φορομπήχτη, στην επέκταση των ανταποδοτικών τελών και στις αυξήσεις των δημοτικών τελών-φόρων, στη συρρίκνωση-υποβάθμιση των δημόσιων δωρεάν κοινωνικών υπηρεσιών.

• Ενάντια στους δήμους και τις περιφέρειες που προωθούν και χρησιμοποιούν μορφές ευέλικτης, προσωρινής, φτηνής εργασίας.

• Ενάντια στην παραχώρηση της διαχείρισης των αποβλήτων και του νερού σε ιδιώτες, ενάντια στη μετατροπή των ΦΟΣΔΑ σε Ανώνυμες Εταιρείες καθώς έτσι υπονομεύεται η υγεία των κατοίκων και των εργαζομένων και η προστασία του περιβάλλοντος.

• Ενάντια στην «μεταφορά αρμοδιοτήτων» που αφορούν δικαιώματα, όπως η εκπαίδευση, η υγεία κλπ στους Δήμους, γιατί γίνεται δρόμος για την ανάπτυξη της ταξικής διαφοροποίησης ανάμεσα στους πλούσιους και τους φτωχούς Δήμους, για την απαλλαγή των κυβερνήσεων από το βάρος των κοινωνικών υπηρεσιών και για τη μεγαλύτερη ευελιξία στην προσαρμογή τους στις ανάγκες του κεφαλαίου.

• Ενάντια στη λειτουργία δημοτικών Α.Ε. από δήμους και περιφέρειες.

Αγωνιζόμαστε:

• Οι δήμοι και οι κοινότητες να συγκροτούνται με τρόπο που να εξασφαλίζεται η άμεση συμμετοχή και δημοκρατία. Λαϊκές συνελεύσεις στις γειτονιές με αποφασιστικό ρόλο και αρμοδιότητες. Καθιέρωση της απλής ανόθευτης αναλογικής χωρίς αποκλεισμούς. Έμμεση εκλογή του δημάρχου κλπ

• Κατοχύρωση του λαϊκού και εργατικού ελέγχου στον σχεδιασμό των συνολικών προτεραιοτήτων μιας περιοχής, την εκτέλεση, το κόστος κάθε εκτελούμενου έργου (υποδομών, υπηρεσιών κλπ) από τους άμεσα ενδιαφερόμενους λαϊκούς φορείς και τις οργανώσεις τους. Καθιέρωση βέτο για τοπικά ζητήματα από τις αντίστοιχες συνελεύσεις κατοίκων ή άλλα λαϊκά όργανα και θεσμούς.

• Το μαζικό λαϊκό κίνημα να καταργεί, στην πράξη, αντιλαϊκές αποφάσεις, να ανακαλεί και το δημοτικό συμβούλιο, του οποίου τα μέλη να είναι αιρετά και ανακλητά. Αποφασιστικό ρόλο των οργάνων της πάλης των εργαζόμενων σε όλη την πορεία των αποφάσεων, από τον καθορισμό των αναγκών, έως τον προγραμματισμό και την εκτέλεση των κάθε είδους έργων.

• Μέτρα και υποδομές που εξυπηρετούν τις λαϊκές ανάγκες και είναι συμβατοί με τη φύση. Χρηματοδοτήσεις για τις λαϊκές ανάγκες και υποδομές και όχι για έργα βιτρίνας.

• Πλήρεις και αξιοπρεπείς, δωρεάν για τα λαϊκά στρώματα, κοινωνικές υπηρεσίες των Δήμων για την κοινωνική πρόνοια (π.χ παιδικοί σταθμοί, ΚΑΠΗ, πολιτισμό, αθλητισμό κλπ..

• Υποδομές και έργα προστασίας από πλημμύρες - πυρκαγιές - σεισμούς - καταστροφές από καιρικά φαινόμενα καθώς και από μόλυνση - ρύπανση εδάφους, νερού, αέρα.

• Γενναία επιχορήγηση από τον κρατικό προϋπολογισμό και άμεση επιστροφή των κονδυλίων που έχουν παρακρατήσει οι κυβερνήσεις. Αυξημένη φορολογία στις τοπικές επιχειρηματικές δραστηριότητες και στη μεγάλη ακίνητη περιουσία με αντίστοιχη μείωση-κατάργηση των δημοτικών φόρων-τελών για τα φτωχά λαϊκά στρώματα. Κατάργηση της πολλαπλής φορολόγησης της λαϊκής κατοικίας. Καμία σύνδεση με των εσόδων των δήμων με ΦΠΑ και ΦΑΠ.

• Δικαίωμα ψήφου για όλους τους μετανάστες.

• Μόνιμη και σταθερή δουλειά για όλους τους εργαζόμενους σε δήμους-περιφέρειες. Είμαστε αντίθετοι με τις χιλιάδες απολύσεις των ελαστικά εργαζόμενων.

ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΗ ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗ

Επιτροπή Πόλης, Χώρου, Περιβάλλοντος

28/06/2026